Açığa satış yasağı nedir Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi

Açığa satış yasağı nedir

Açığa Satış Nedir?

Size ait olmayan hisselerin ödünç alınmak suretiyle satılmasına denir. borsa terimi olarak “short sale” kullanılır.

Açığa satışı şöyle açıklayabiliriz.

Diyelim ki 10 liradan işlem gören Halkbank hisse senediniz var.  Ve size göre hisse düşecek!  Bir aracı kurumla anlaşarak 1000 lot hisseyi ödünç alırsınız.  Ve bu hisseyi size aitmiş gibi  1000×10 liradan satarsınız. 10 bin liralık satış yapmış olursunuz.  Bundan sonra hissenin düşmesini beklersiniz. Hisse düşecek siz de hisseyi tekrar alıp ödünç aldığınız kuruma vereceksiniz. Böylece hissenin düştüğü kadar karınız olacak.  Diyelim ki hisse 9 liraya düştü bu da 9 bin lira eder. 10 bin liralık hisseyi ödünç almıştınız. Şimdi aynı hisseyi 9 bin liradan satın aldınız ve iade ettiniz böylece bin lira cebinize kaldı… Bu durumu başka bir örnekle açıklayacak olursak(bu örnek tam olarak aynı şey değil ama  daha kolay anlamamızı sağlayacaktır.)  Diyelim ki sıkıştınız! arkadaşınızın bir miktar cumhuriyet altını var. Size -Altınlar bende duracağına sen kullan! işin bitince geri altın olarak alırsın dedi… O altını siz 500 lirayken aldınız ve kullandınız. Arkadaşınıza da 3 ay sonra altını iade ederim dediniz. 3 ay sonra altının fiyatı 450 liraya düştü  siz altını iade ettiniz böylece altın başına 50 lira kar ettiniz. Altının düşmesi size para kazandırmış oldu. hissedeki durum da hemen hemen aynı…

Açığa Satış Riskli mi?

Açığa satış da risk her zaman vardır. Çünkü bir nevi kumardır. Düşmesini beklediğiniz hisse yükselirse kayıp yaşarsınız. Hatta bu konuda acı örnekler var Adolf Merckle, almanya’nın önemli ilaç şirketlerinden birinin sahibiydi…  yüzlerce milyon doları VW hisseleri için açığa satışa yatırdı ancak o gün Porsche  sürpriz bir biçimde  VW’nin kontrolünü eline geçirmekler ilgili bir açıklama yaptı hisseler düşmek bir yana 5 kat birden yükseldi. Bu tam bir trajedi ve yıkıma neden oldu 74 yaşındaki doalr milyarderi bu kayıptan sonra intihar etti.  Bu duruma yani açığa satış yapılan hissenin yükselmesine açığa satış kapanı adı verilmektedir.

Açığa satış yasağı nedir?

Açığa satış işlemlerinin borsa tarafından durdurulmasına açığa satış yasağı denir. Ülkemizde 2017 eylül ayından beri uygulanmaktadır.

Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBST) Nedir

Volatilite nedir?

Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi ne demek açıklamadan önce volatilite kavramını tanımlayalım. Volatilite  finans piyasalarında bir hissenin ya da ürünün fiyatının olağandışı oynaklığa verilen isimdir. Volatilite standart sapma ile ölçülür. Belirsizlik arttıkça volatilite yükselir.

Borsa İstanbul 2017 eylül ayında aldığı bir kararla BİST’te  işlem gören hisselerin alım satımları esnasında adaleti, dürüstlüğü sağlamak ve yatırımcıları aşırı oynaklıktan korumak amacıyla geliştirilen bir tedbir sistemidir.        Sistem 25/09/2017 tarihinden itibaren uygulamaya kondu.  Sistemin işleyişi şu şekilde volatilite olduğu netleşen hisseler için tedbir kararı alınıyor. 15 gün süre ile “Açığa Satış ve Kredili İşlem Yasağı” konuyor. Eğer bu tedbir yeterli gelmezse oynaklık devam ederse 15 gün süre ile brüt takas tedbiri devreye alınıyor. Brüt takasa döneminde açığa satış yasağı devam ediyor.  Böylece yatırımcılar korunmaya çalışıyor. Uygulama başladığında gün sonu seans kapanışından itibaren KAP üzerinden açıklama yayınlanıyor.

Aselsan’a uygulanan Açığa satış yasağı

Aselsan hisseleri üst üste %15’ten fazla düşüş yaşayınca  BİST Aselsan için açığa satış yasağı getirmişti. Hisseler ertesi günde bu yasağa rağmen düşüşe devam etti.  Açığa satış hisse alıp satmanızı engellemez açığa satışları ve kredili işlemleri durdurur.

Açığa alış satış nasıl yapılır

Açığa alış ve satış yapan bir aracı kurum üzerinden açığa alım satım işlemi menüsünden yapabilirsiniz. Açığa satış yapan aracı kurumlar (tacirler, ak yatırım, iş yatırım vb) bu konuda size yardımcı olacaktır.

Açığa satış işlemlerini nereden görebilirim

Açığa satış yapılan hisseleri yani açığa satış işlemlerini bu adresten zip halinde indirebilirsiniz. ancak burada önceki haftanın açığa satış işlemleri yer almaktadır.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir